Technologie

KRUSZYWO Z RECYKLINGU SPOSOBEM NA OGRANICZENIE WYDOBYCIA I WYKORZYSTANIE SUROWCÓW WTÓRNYCH

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Jakie są różnice we właściwościach kruszywa pozyskiwanego z recyklingu betonowego na tle kruszyw naturalnych?
  • Jakie są podstawowe zastosowania kruszywa w praktyce budowlanej na przykładzie konstrukcji podbudów drogowych?

Wykorzystanie kruszyw z recyklingu betonowego staje się priorytetem w polskim budownictwie infrastrukturalnym. Wynika to nie tylko z ograniczonej wystarczalności zasobów naturalnych, ale również z ekonomii. Jednak warty zaznaczenia jest jeszcze jeden fakt – dzięki stosowaniu kruszyw z recyklingu można znacznie zredukować ślad węglowy produktów zawierających surowce wtórne.

Obecne zasoby przemysłowe, czyli takie, które są go towe do zastosowania w przemyśle piasków i żwirów zapewniają bezpieczną eksploatację na około 24 lata, a kruszyw łamanych pochodzących ze złóż naturalnych na około 47 lat. Jest to założenie uwzględniające wydobycie na po ziomie z ostatnich lat [1]. Z uwagi na to, że bariery środowiskowe i administracyjne (m.in. długotrwałe procedury uzyskiwania decy zji środowiskowych i zgód samorządów) sprawiają, że wydobycie kruszyw pochodzenia naturalnego nie zawsze nadąża za rosnącym popytem, co w rezultacie sprzyja coraz częstszemu stosowaniu kruszyw pochodzących z recyklingu betonowego. Kruszywa z recyklingu są wytwarzane w procesie obejmującym pozyskanie surowca podczas rozbiórki obiektów, następnie się taki materiał sortuje, poddaje kruszeniu i frakcjonowaniu (rys. 1). Zasada produkcji jest bardzo podobna jak w przypadku kruszyw pochodzenia naturalnego. Nowoczesne instalacje do kruszenia i siania odpowiednich frakcji są również wyposażane w systemy oczyszczania, np. magnesy wyła pujące resztki zbrojenia czy też dmuchawy, które skutecznie pozby wają się styropianu, wełny lub drewna z kruszywa recyklingowego. Takie zanieczyszczenia mogą dostać się do kruszywa w procesie burzenia obiektów budowlanych. Stosuje się również przesiewacze na mokro do oddzielania drobnych frakcji. Stosując tak rozwinięte technologie, jest możliwe pozyskiwanie surowca do:

  • `Budownictwa infrastrukturalnego – jako kruszywo łamane do konstrukcji wzmocnień, podbudów pomocniczych, zasadniczych, a także nawierzchni utwardzonych (frak cje 0/31,5 mm; 0/63 mm). Jak w przypadku kruszyw pochodzenia naturalnego, takie kruszywo recyklingowe podlega pod normę PN-EN 13242+A1:2010 [2].
  • Betoniarni – jako grysy do betonu (frakcje 2/8 mm; 4/8 mm; 4/16 mm; 0/16 mm). Jako grysy parametryzuje się kruszywo zgodnie z normą PN-EN 12620+A1:2010 [3].
  • Stabilizacje i mieszanki związane spoiwami hydraulicznymi – frakcje 0/2 mm, 0/16 mm, 4/16 mm. W przypadku kruszyw wykorzysty wanych w stabilizacjach można stosować każde kruszywo, które w wyniku przeprowadzonych badań mieszanki kruszywowo-cementowej wy każe uzyskanie wymaganej wytrzymałości [4].

Aby przeczytać artykuł w wersji elektronicznej, musisz posiadać opłaconą PRENUMERATĘ.

   
STREFA DLA
PROFESJONALISTÓW

ZOBACZ ARTYKUŁY O TEJ SAMEJ TEMATYCE

EMIL OKRASA lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

AI PRZEJMUJE WŁADZĘ NAD ŚWIATŁEM

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Co sprawia, że sztuczna inteligencja może się stać filarem przyszłych instalacji oświetleniowych?
  • Jakie wyzwania i zagrożenia niesie za sobą wykorzystanie AI w inteligentnym oświetleniu ulicznym?

Dynamiczny rozwój rynku pojazdów zeroemisyjnych w Polsce nie omija dróg lokalnych, co rodzi bezprecedensowe zapotrzebowanie na powszechnie dostępną infrastrukturę ładowania. Jak wskazaliśmy w pierwszej części artykułu, elektryfikacja gminnych flot, wymiana taboru komunalnego oraz inwestycje w stacje EV to już nie kwestia wizerunkowego luksusu, a wymóg legislacyjny, wynikający wprost z ustawy o elektromobilności i unijnych dyrektyw.

EWELINA STAŃCZYK-MALICKA lipiec-sierpień | 4 (87) 2026

KANAŁY TECHNOLOGICZNE W PASACH DROGOWYCH – OBOWIĄZKI I WYJĄTKI

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Czy kanał technologiczny stanowi odrębny obiekt budowlany, czy element drogi?
  • Jakie są wyjątki od obowiązku budowy kanałów technologicznych?

 

Kanały technologiczne w pasach drogowych stały się jednym z kluczowych narzędzi cyfryzacji państwa, umożliwiając budowę sieci szerokopasmowych bez wielokrotnego naruszania nawierzchni dróg. Niniejsza pierwsza część artykułu poświęcona jest fundamentom prawnym tej instytucji. Przedstawiono w niej genezę regulacji sięgającą prawa Unii Europejskiej, ustawową definicję kanału technologicznego, podstawy prawne obowiązku jego budowy wynikające z art. 39 ustawy o drogach publicznych, a także zakres podmiotowy i przedmiotowy tego obowiązku. Część tę zamyka analiza ustawowych wyjątków pozwalających zarządcy drogi na odstąpienie od budowy kanału.