Prawne Zeszyty Drogowe

WYDZIELENIE NIERUCHOMOŚCI POD DROGĘ PUBLICZNĄ A PRZENIESIENIE OBCIĄŻEŃ HIPOTECZNYCH DO KSIĘGI WIECZYSTEJ

Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:

  • Czy w wypadku nabycia nieruchomości do księgi wieczystej obejmującej nieruchomość wydzieloną na drogę publiczną przenosi się dotychczasowe obciążenia hipoteczne tej nieruchomości?
  • Kto po przejściu działki pod drogę publiczną realizuje uprawnienia wierzyciela hipotecznego?

W sprawie rozpoznanej w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2024 r., sygn. akt II CSKP 1206/22 referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Rzeszowie wpisał z urzędu do księgi wieczystej hipoteki umownej łącznej zwykłej w kwocie 85 560,10 CHF i hipoteki umownej łącznej kaucyjnej w kwocie 21 390,09 CHF na rzecz wierzyciela – banku. Powiat złożył skargę na wskazane wyżej orzeczenie. W uzasadnieniu podał, że we wnioskach występował o zmianę oznaczenia nieruchomości przez ujawnienie podziału działek, odłączenie działek oraz dokonanie wpisu prawa własności na rzecz powiatu bez obciążeń.

 

WYDZIELENIE DZIAŁKI POD DROGĘ PUBLICZNĄ A WPISY W KSIĘDZE WIECZYSTEJ

Sąd Rejonowy w Rzeszowie utrzymał w mocy zaskarżony wpis. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 399 z późn. zm.) działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela – tak jak w realiach sprawy – przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Właściwy organ składa wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Podstawą wpisu tych praw do księgi wieczystej jest ostateczna decyzja zatwierdzająca podział. Sąd wskazał, że wygaśnięcie hipotek wpisanych do pierwotnej księgi wieczystej może nastąpić jedynie na podstawie wyraźnego unormowania ustawowego, którego brak w art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Aby przeczytać artykuł w wersji elektronicznej, musisz posiadać opłaconą PRENUMERATĘ.

   
STREFA DLA
PROFESJONALISTÓW

ZOBACZ ARTYKUŁY O TEJ SAMEJ TEMATYCE

PATRYCJA JASIK maj-czerwiec | 3 (86) 2026

ODSZKODOWANIE ZA WYWŁASZCZENIE NIERUCHOMOŚCI POD DROGĘ PRZEGLĄD TRYBÓW – ZRID A „ZWYKŁE” WYWŁASZCZENIE – PODOBIEŃSTWA I RÓŻNICE

Problematyka odszkodowań za wywłaszczenie nieruchomości pod drogi publiczne należy do jednych z najbardziej istotnych zagadnień na styku prawa administracyjnego i inwestycyjnego. Funkcjonuje kilka trybów przejmowania nieruchomości, które – choć prowadzą do podobnego skutku w postaci utraty prawa własności – różnią się zarówno przebiegiem procedury, jak i zasadami ustalania oraz wypłaty odszkodowania. Szczególne znaczenie ma tu zestawienie klasycznego trybu wywłaszczeniowego przewidzianego w ustawie o gospodarce nieruchomościami z regulacjami specustawy drogowej (ZRID), która wprowadza rozwiązania uproszczone i przyspieszone. Celem artykułu jest uporządkowanie tych trybów oraz wskazanie najważniejszych podobieństw i różnic z perspektywy odszkodowawczej.